STYMULACJA SENSOMOTORYCZNA

Stymulacja polisensoryczna czyli wielozmysłowa, obejmuje swym zasięgiem dotyk, wzrok, słuch, węch i smak. Proponowane oddziaływania na zmysły mają je aktywizować i podkreślać zmiany zachodzące w przyrodzie. W czasie zajęć terapeuta musi stworzyć atmosferę, która przyniesie poczucie bezpieczeństwa, radość i zadowolenie. Stosowanie różnorodnych bodźców jest tylko środkiem do celu, jakim jest spotkanie nauczyciela i ucznia oraz uczniów ze sobą nawzajem. Metody oparte o kontakt z ciałem polegają na dostarczaniu doznań związanych z odczuwaniem dotyku i ruchu. Ułatwiają rozwój poznawczy oraz zapewniają zaspokojenie potrzeby bezpieczeństwa dziecka i pozwalają na zdobycie informacji na temat swojego ciała oraz wyodrębnienia go z otoczenia.
Do metod, opartych o kontakt z ciałem można zaliczyć między innymi:
1.      Zabawy paluszkowe.
2.      Baraszkowanie.
3.      Program Aktywności - „ Świadomość Ciała, Kontakt i Komunikacja” opracowanego przez Mariannę i Christophera Knillów.
4.      Metodę Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne.
5.      Kolejną metodą stymulacji polisensorycznej jest Sala Doświadczania Świata, która jest stworzona dla niepełnosprawnych i najciężej upośledzonych. Przez nią mogą oni w spokoju doświadczać samych siebie i otaczający świat. Aby było to możliwe niezbędne jest otoczenie, w którym można się koncentrować na wybranych bodźcach. Możemy zastosować bodźce, które będą działały na kilka zmysłów lub na postrzeganiu tylko jednym na przykład tylko wzrokiem.
6.      Jedną z metod w pracy z dzieckiem upośledzonym umysłowo w stopniu głębokim jest metoda „ Porannego kręgu”. Metoda ma charakter stymulacji polisensorycznej, obejmuje dotyk, wzrok, smak, słuch i węch. Celem zajęć prowadzonych tą metodą jest dostarczanie dziecku określonej ilości bodźców oraz budowanie relacji pomiędzy ludźmi. Podstawą „ Porannego kręgu” jest świat przyrody. W czasie zajęć przybliżamy dziecku żywioły barwy, zapachy, smaki, wrażenia dotykowe i termiczne znajdujące się w otaczającym świecie.
7.      Aromaterapia jest metodą leczniczą o historii tak długiej jak historia cywilizacji. Dzięki właściwością olejków możemy pobudzać u osób niepełnosprawnych intelektualnie zmysł węchu poprzez różne inhalacje z wykorzystaniem lampek lub kominków aromaterapeutycznych, nawilżaczy powietrza oraz wykorzystywać olejki do stymulacji przez dotyk podczas masażu. Dzięki różnym zapachom oraz właściwością olejków możemy otworzyć dziecku poznanie nowych doświadczeń oraz wyeliminować różne bóle mięśni, stawów, bóle głowy.
W codziennej pracy można wykorzystać  wiele różnorodnych materiałów i tworzyw, takich jak:
- materiały półpłynne: kisiel, pianki, żele kosmetyczne, krochmal, galaretki, dżem, miód, krem czekoladowy, farby plakatowe i akwarelowe, klej biurowy oraz w płynie, wikol, klej mączny itp.
- materiały sypkie: piasek suchy, wilgotna ziemia, żwir, groch, kukurydza, fasola, ryż, siemię lniane, cukier kryształ, cukier puder, mąka, kasza manna, kasza gryczana, makaron, zboża, np. owies, pestki dyni, pestki słonecznika, nasiona kwiatów i warzyw itp.
- materiały formowalne: glina, gips, plastelina, modelina, ciastolina, masa solna, masa papierowa, ugotowany makaron, ciasto, papka ryżowa, wosk, masa mączna, płatki mydlane rozpuszczone w małej ilości ciepłej wody itp.
- materiały naturalne: kamienie, muszle, szyszki, żołędzie, kasztany, jarzębina, orzechy laskowe, włoskie, ziemne, pistacje, liście, gałęzie, trawy, kora drzew, ptasie pióra, kwiaty, trawa, owoce naturalne, przetwarzane, warzywa, runo leśne (mech, grzyby, wrzos, ściółka leśna) itp.
- tworzywa kontrastujące: rzeczy twarde i miękkie, rzeczy zimne i ciepłe, rzeczy szorstkie i gładkie, różnorodne tkaniny (len, wełna, bawełna, jedwab, szyfon, gaza, tetra, tiul, itp.), papier o różnej fakturze (gazetowy, bibuła, pergamin, kredowy, tektura gładka i falista, tapeta), folia aluminiowa, wata, gąbki, piłki różnego rodzaju, sznurki różnej grubości, guziki, pudełka, nici, włóczki, świeczki, kamienie, kapsle, balony, konfetti, korale, itp
Główne cele i zadania stymulacji sensomotorycznej:
 
·         pobudzenie zmysłów,
·          niwelowanie nadwrażliwości, niedowrażliwości, bialego szumu,
·          wyciszenie, relaksacja,
·         poprawa koncentracji uwagi,
·         dostarczenie pozytywnych wrażeń,
·          usprawnienie aparatu ruchu,
·         zwiększenie aktywnego zakresu ruchowego,
·         zwiększenie siły i wytrzymałości,
·         zwiększenie i polepszenie kontroli nad własnym ciałem
·          wzrost uspołecznienia,
·         dostarczenie radości, satysfakcji, obniżenie napięcia.
 
Przykładowe ćwiczenia stymulujące rozwój wszystkich zmysłów realizowanie w pracy z dzieckiem
 
 Dotyk:
·         masaż dłoni, stóp, ciała materiałami o różnej fakturze,
·         dotykanie powierzchni o różnej fakturze;
·         manipulowanie w materiale sypkim;
·         ugniatanie miękkich materiałów takich jak: masa solna, modelina, odciskanie kształtów, wycinanie przy pomocy foremek;
·         manipulowanie w piance do golenia, kisielu;
·         wkładanie rąk i nóg do kosza wypełnionego piłeczkami (suchy minibasen)
·         różnicowanie szczypania, drapania, opukiwania, oklepywania,
·         rozpoznawanie rodzaju faktury bez udziału wzroku;
·         domino dotykowe- dobieranie w pary figur o tej samej fakturze bez udziału wzroku;
·         rozpoznawanie umieszczonych w woreczku drobnych przedmiotów codziennego użytku;
 
 
Węch:
·         określanie preferencji zapachowych ucznia (lubisz ten zapach?)
·         rozpoznawanie zapachu z zamkniętymi oczami;
·         łączenie zapachów w pary;
·         rozpoznawanie po zapachu i dotyku przypraw wcześniej omówionych;
·         kojarzenie bez udziału wzroku zapachów z kuchni, łazienki;
·         szukanie ukrytego zapachu;
 
Smak:
·         masaż warg, policzków miodem, dżemem;
·         picie przez rurkę soków, rozpoznawanie smaków poprzez wybranie rysunku właściwego owocu;
·         rozpoznawanie smaków z zamkniętymi oczami;
·         ścieżki smakowe, nazywanie ich;
·         degustacja sezonowych owoców i ich nazywanie;
·         określanie smaków podczas degustacji;
 
Wzrok:
·         patrzenie na źródło światła;
·         wodzenie wzrokiem za światłem;
·         zabawa kolorowymi lampkami;
·         podświetlanie różnych części ciała: dłonie, stopy;
·         przerzucanie woreczka z ręki do ręki;
·         obserwacja przez kalejdoskop;
·         obwodzenie konturów pisakami fluorescencyjnymi
·         podświetlanie twarzy latarką;
·         ćwiczenia kształtujące orientację prawa- lewa strona ciała;
·         wkładanie piłek pod ubranie i próba wyciągania przez ucznia;
·         turlanie butelek;
·         toczenie, rzucanie i chwytanie piłki;
·         zakręcanie i odkręcanie słoików;
·         przelewanie płynów z jednego słoika do drugiego;
·         przesypywanie piasku z jednego słoika do drugiego;
·         podrzucanie do góry balonów;
 
Słuch:
·         lokalizowanie źródła dźwięku;
·         rozpoznawanie dźwięków wydawanych przez instrumenty perkusyjne;
·         mieszanie łyżeczką w kubku i w szklance;
·         wysłuchiwanie odgłosów z otoczenia, natury, pojazdów;
·         naśladowanie i rozpoznawanie głosów zwierząt;
·         cmokanie, kląskanie językiem;
 
Równowaga:
·         kołysanie się;
·         huśtanie się na huśtawce;
·         turlanie po podłodze;
·         wchodzenie i schodzenie po schodach;
·         ruchy wahadłowe głowy;
·         chodzenie po rozłożonej linie;
·         obracanie się wokół własnej osi;
·         kołysanie się na piłce, wałku.
·         zabawy ruchowe przy muzyce kształtujące obraz ciała;

Zajęcia usprawniające

Rewalidacja - zajęcia usprawniające.

czytaj więcej »